PRANJALI PRABHA (Subhashitalu) MALLAPRAGADA

 మల్లాప్రగడ సూచించిన సూత్రం —(1) “యథానుభూతానుమితశ్రుతార్థా విసంవాదివచనః పుమాన్ ఆప్తః” — సోమదేవుని నీతివాక్యామృతం, విచార సముద్దేశం, 15వ సూత్రం పదచ్ఛేదం యథా–అనుభూత–అనుమిత–శ్రుత–అర్థాః అనుభవంతో తెలిసినవి, తర్కంతో నిర్ధారించినవి, శాస్త్ర/వేద వచనాల ద్వారా తెలిసిన అర్థాలు విసంవాది–వచనః విరుద్ధం కాని, సత్యానికి తగిన మాటలే చెప్పువాడు పుమాన్ వ్యక్తి ఆప్తః ఆప్తుడు (నమ్మదగినవాడు, విశ్వసనీయుడు) సరళ భావార్థం తన అనుభవం, తర్కం, శాస్త్రజ్ఞానం — ఈ మూడు ఆధారాలపై నిలిచి, వాటికి విరుద్ధం కాని సత్యవచనాలే పలికే వ్యక్తి “ఆప్తుడు” అవుతాడు. తాత్పర్య విశ్లేషణ సోమదేవుడు ఇక్కడ ఆప్తత్వం (Authority / Trustworthiness) ఎలా ఏర్పడుతుందో స్పష్టంగా చెబుతున్నాడు. ఆప్తుడికి మూడు మూలాలు అవసరం: అనుభవం (అనుభూతి) – జీవనంలో ప్రత్యక్షంగా తెలిసిన సత్యం తర్కం (అనుమానం) – వివేకంతో పరీక్షించిన నిర్ణయం శాస్త్రం (శ్రుతి) – సంప్రదాయ జ్ఞానానికి అనుసరణ ఈ మూడు పరస్పరం విరుద్ధం కాకుండా ఒకే సత్యాన్ని సూచించినప్పుడు, అటువంటి మాటలు చెప్పేవాడే ఆప్తుడు. తే. గీ మనసు ననుభవ పదములు మలుపు గతియు చలన తర్కవితర్కపు చాప తీరు శాస్త్ర ము సమన్వయ పలుకు స...