Posts

గజల్

 గజల్.. చెలిమి పొందు  లేతగాలి అందించే..లీలలన్ని చెలిమి పొందు పూలనవ్వు చిందించే..పూర్ణమైన చెలిమి పొందు ప్రతికణమొక తృప్తిగాను పవిత్రమై దివ్యమౌను  ప్రవహించే పసిడినదుల..పంత  మైన చెలిమి పొందు చేదుపాల మడుగు లేదు.. చేత కాని పనిలేదు నిత్యచైత్ర వీణాధర..చిత్రమైన చెలిమి పొందు ప్రియమానస సరోవరపు. పరిహాసపు కథలుగా  గోర్వెచ్చని మంచుపూల..గొప్పవైన  చెలిమి పొందు  కోటి ఇంద్రధనువు లైన ..గొప్పకావు  నీ తలుపుకు అంతులేని గగనాలకు..ఆత్మ సాక్ష్య చెలిమి పొందు నీ అంతరంగమేగ..నిజమాధవ సన్నిధంటే గంధాలకు అతీతమై..రమ్యమైన చెలిమి పొందు కులుకు చుండె మనసు..కూలివాని చెలిమి పొందు చేతినిండ ధనమునున్న..చింత మాపు చెలిమి పొందు .....
  ******106-***- విద్య విద్వాంసునైనను వినయముగల కుక్క నేన్గు గోవుగనైన కూడు జేర్చు జ్ఞాని సమముగాంచ విలువ కాల మాయ విశ్వ వేంకటేశ్వర కళ వినయ లీల 🌼 భావము:→ ఎంత పెద్ద పండితుడైనా, నిజమైన మహిమ వినయమే.→ కుక్కకైనా, గోవుకైనా సమానంగా ఆహారం పెట్టడం ద్వారా సమత్వ భావం వ్యక్తమవుతుంది.→ అన్ని జీవుల పట్ల కరుణ చూపాలి అనే సందేశం.→ నిజమైన జ్ఞాని సమత్వంతోనే అన్నింటిని చూస్తాడు; కాలం, మాయ అన్నవి విలువలను మార్చలేవు.→ ఈ సమత్వం, వినయం అన్నీ వేంకటేశ్వర యొక్క లీలలు —→ విశ్వాన్ని నడిపే దైవకళలో ఇవి భాగాలు. 🌺  ******107***** మాట లేనిచో మంత్రము మాయ కమ్ము నోరు విప్ప లేకయు నున్న నొప్పి నాకు పొందు పరచడం కాదను పోరు మీద వేంకటేశ్వరా కలియుగ విద్య తీరు 🌼 భావము:→ మాటలు లేకపోతే, మనసులోని భావాలు మంత్రంలా అంతర్ముఖంగా మారి మాయలో మునిగిపోతాయి.→ చెప్పలేని బాధ మనసులోనే మిగిలి, మౌన వేదనగా ఉంటుంది.→ ఇది ఎవరితోనూ పోటీ కాదు; పొందడం–పంపడం అనే లావాదేవీ కాదు.→ ఇది అంతరంగ యుద్ధం, ఆత్మతోనే జరుగుతున్న పోరు.→ ఓ వేంకటేశ్వర ! ఈ కలియుగంలో మనిషి జీవన విధానం ఇదే —→ మౌన వేదన, అంతరంగ పోరాటం, దైవ శరణాగతి. *******108***** శుభము కాల సుకర్మళ శ...

పాదాది న్యస్తాక్షరి

 ఆ. వె.పాదాది న్యస్తాక్షరి పురుషోత్తం  పురుడు తప్పని జన్మగా పుడమి నందు రుజువు ధర్మసుధ మలుపు రుచిర చిత్త షోభి గన్ శాంతి మార్గము సిద్ధి పొందు త్తంబు జీవన తత్త్వము తన్మయమగు 🌼 భావం: మనిషి జన్మ అనివార్యం.ఆ జన్మలో ధర్మమే సాక్ష్యంగా, మనసు సౌందర్యంతో నడిస్తే,శాంతి మార్గం ద్వారా విజయాన్ని పొందగలడు.అంతిమంగా జీవన తత్త్వాన్ని గ్రహించి, తన్మయత్వం పొందుతాడు. ***** పుణ్య ఫలము గలుగ పుడమి పావన మగు రుజువు సత్య వాక్కు రమ్య మార్గ శోభ శీల గుణము శోభిత జీవి గు త్తంబు తత్వ సార తాన తేజ 🌼 పద్య భావం: ఈ పుడమిపై మనిషి జన్మ పుణ్యఫలమై పావనమవుతుంది. అతని జీవితానికి నిజమైన ఆధారం సత్యవాక్కే — అది రుజువుగా నిలిచి, అతనిని రమ్యమైన ధర్మమార్గంలో నడిపిస్తుంది. మనిషి శీలం, గుణం వలన జీవితం శోభిస్తుంది; అప్పుడు అతడు నిజంగా శోభితుడైన జీవిగా మారుతాడు. చివరికి, ఈ జీవితం యొక్క అసలైన సారం — తత్త్వజ్ఞానం — గ్రహించినపుడు, అతడు తానే తేజస్సుగా మారి, పరిపూర్ణతను పొందుతాడు. ***** పుడమి లోన నరులు పుట్టుచుందురు గదా! రుచి నెఱుంగు నాల్క రూఢిగ,పురు షోత్తము డనcజక్రి ,యుర్వీతలమున వి త్తంబు గల్గువాడె ధన్యు డగును.  ******* పుట్టి చ...
పాట: “కలియుగ మాయ” 🎼 రాగం: చారుకేశి (వేదన + తాత్త్వికత) 🥁 తాళం: ఆది తాళం (8 మాతృకలు) 492. 🎶 పల్లవి: కలియుగ మాయ ఇదేనా రా… మనసా! కనబడే ప్రేమ అంతా నాటకమా? అవసరమే బంధమై నిలిచెనా రా… అనురాగం మాటల్లోనే మిగిలెనా? 🎶 చరణం – 1: సొమ్ములేని విటున్ని దరి చేరనీయరు అధికారంలేని నాయకున్ని చేరనీయరు ధనం కోల్పోయిన వాడిని చూడరెవ్వరూ ఎండిన చెట్టుని పక్షులు కూడ చేరవు 🎶 చరణం – 2: కష్టంలో దానం పొంది నిలిచిన వాడే కాలమొచ్చినపుడు మరిచే మనసే అమ్మ ప్రేమతో పెంచిన బిడ్డయినా వయసొచ్చినపుడు దూరమవ్వే దారే 🎶 చరణం – 3: అడిగిన వెంటనే ఇచ్చే నాన్న ప్రేమ అడిగితే ఎందుకని మరిచే కాలం చదువుకున్నా ఉపాధి రాకపోతే మనిషినే తప్పు పట్టే లోకం 🎶 చరణం – 4: అవసరానికే స్నేహం చేసుకునే జనమే ఆపదలో తోడు లేక దూరమయ్యే మనమే కోరికల కోసమే కట్టే బంధమే సర్వం ఇచ్చినా లోపమే అనుకునే మనసే 🎶 చరణం – 5: అవసరాన్ని బట్టి ప్రేమ నేర్చుకున్నాం అవసరం తీరగానే వదిలించుకున్నాం ఏ ఎండకా ఆ గొడుగు పట్టుకున్నాం మాటలతోనే బ్రతుకే మిగిల్చుకున్నాం 🎶 ముగింపు (పల్లవి – మృదువుగా): కలియుగ మాయ ఇదేనా రా… మనసా నిజమైన ప్రేమ ఎక్కడో వెతుకుదామా… 🌟 సంగీత సూచనలు: పల్లవి → నెమ్మదిగా...
Image
  పుష్పంబు పత్రంబును, స్పష్టంబు సత్రంబును, ఇష్టంబు గత్రంబుగనున్  భక్తిత్వ శక్తిత్వము, యుక్తి రక్తిత్వము, ముక్తిత్వ మోక్షత్వ ముగన్  పాదంబు సామాన్యము, వేదంబు ధర్మార్ధము,  మోదంబు మాధవ్యముగన్  పాండిత్య ప్రావీణ్యము, దండత్వ సామణ్యము, తాండత్వ తన్మయత్వమున్  🌿 సరళ భావం🔹 పువ్వు–ఆకు సహజసౌందర్యం, స్పష్టత–సత్సంగం, ఇష్టం–శరీరం — ఇవన్నీ జీవనంలో సహజ భాగాలు.🔹 భక్తి శక్తిని ఇస్తుంది; యుక్తి (సరైన మార్గం) ఆసక్తిని కలిగిస్తుంది; చివరికి ముక్తి–మోక్షం లక్ష్యం.🔹సాధారణ జీవనం (పాదం) కూడా వేద ధర్మంతో నడిస్తే ఆనందమయమవుతుంది.🔹 పాండిత్యం నైపుణ్యాన్ని ఇస్తుంది; నియమం సమతుల్యతను ఇస్తుంది; తాండవంలా తన్మయత్వం పరమ స్థితి. ****** *గడిపే సిన కాలగణంబుగనే    అడుగేసిన ప్రేమగణంబుగనే  దడిపిస్తున్న త్యాగధనంబుగనే  నడిపిస్తున్న న్యాయననంత ముగన్  సరళ భావం 🔹 గడిచే కాలం అన్నది లెక్కలాగే ఉంటుంది; కానీ ప్రతి అడుగూ ప్రేమతో నిండాలి. 🔹 త్యాగమే నిజమైన సంపద — అది మనసును కదిలిస్తూ ఉంటుంది. 🔹 న్యాయం, ధర్మం మన జీవితాన్ని సరిగా నడిపిస్తాయి. *కాలం గడుస్తూనే ఉంటుంది; ప్రేమ, త్యా...

ద్విపద

Image
  ద్విపద మెరమెర మెరసేది మేధసు హర్ష జలజల కురిసేది జీవన వర్ష గలగల పారేది గుణముల హర్ష తలతల తాకేది తరంగాల వర్ష కలకల లాడేది కరుణల హర్ష పలపల జారేది పరిమళ వర్ష మిలమిల మెరసేది మానస హర్ష జలజల కురిసేది జగతి వర్ష వెలవెల బోసేది వెలయని హర్ష పలుకుల తడిసేది పరమ వర్ష తళతళ మెరసేది తత్త్వపు హర్ష జలజల కురిసేది జీవన వర్ష భగభగమండేది భాగ్యపు హర్ష నిగనిగ లాడేది నిప్పుల వర్ష వచ్చినా..జనగణ వాక్కుల  హర్ష మచ్చికా.. గుణగణ మానస వర్ష  పెలపెలమంటుండ పిలుపుల హార్ధ కలత తుపానుగ కాలపు వర్ష వెనుకడుగేయక విలువల హర్ష తనువున తాకేడి తపనలా వర్ష వడగళ్ళ వొర్వది వనికేది హర్ష దడ దడ గుండెలో దడమంటూ వర్ష ***** *స్త్రీ హృదయం లో ఆరని జ్వాలా* గుండెలో రేగెనే గుర్తుగా మంట మెండుగా నస్త్రముల్ మేళమై మంట -- కెంజడల్ దాల్చెనో క్ష్వేళకాలంబు మంజులా వాతమే మంచమై మంట -- జీరగా రాత్రిలో+ చీల్చుగా మంట దూరమందెఱ్ఱఁగా ధూమమై మంట -- భగ్న మీకోర్కెలే బద్దలై మంట నగ్నమై రాక్షసానందమై మంట -- శ్వేతవస్త్రమ్ములో చిన్నిగా మంట ఘాతమై యాదలో గాయమై మంట -- క్షాంతి కంపించెనే శాంతిగా మంట కాంతి కన్పించదే గాలమై మంట -- క్షామ మీభూమి దుస్స్వప్న మై ...

అనుష్టుప్

Image
శ్లో𝕝𝕝 మాతా శత్రుః పితా వైరీ యేన బాలో న పాఠితః। గురూ ధర్మః శిష్యా వైరీ సభ్యతాభావ సఖ్యత: న సఖ్యతే సంసారమై నపుంసక కర్మేయగున్ న శోభతే సభామధ్యే హంసమధ్యే బకో యథా।। భావం 👉 ఎవరి బిడ్డను చదివించరో — అటువంటి తల్లిదండ్రులే అతనికి శత్రువులు 👉 గురువు ధర్మాన్ని బోధించాలి; సభ్యత (సంస్కారం) లేకపోతే శిష్యుడే తనకు వైరి అవుతాడు 👉 విద్య, సంస్కారం లేకపోతే సంసారంలో సరైన సంబంధాలు ఏర్పడవు; జీవితం నిస్సారంగా మారుతుంది 👉 అటువంటి వ్యక్తి సభలో హంసల మధ్య బకపక్షిలా కనిపిస్తాడు (అసమర్ధుడు) 🔹 * “విద్య లేని జీవితం — దిశ లేని పడవలాంటిది” * * సంస్కారం లేని జ్ఞానం — ఉపయోగం లేని ఆయుధం” * ***** జన్మజన్మని పుణ్యకర్మ జాతస్య ధర్మార్థమేవ హి। శ్లోకతత్త్వం సుస్వరమ్ సద్భావ విశ్వాసపూర్వకం॥ క్లేశసంభోగయుక్తం జీవం చిన్మాయాచిత్తకం। దైవప్రాప్తిః కర్మభిః సహ సంతృప్తిః జీవనేఽపి చ॥ 🔹 సరళ భావం 👉 అనేక జన్మల పుణ్యఫలంతో మనిషి జన్మ 👉 ధర్మార్థమే జీవన లక్ష్యం 👉 క్లేశాలు, సుఖాలు కలిసిన జీవితం 👉 కర్మల ద్వారా దైవప్రాప్తి, సంతృప్తి **** మత్తు తనం మీలో వుంది నీ మోహంలో కాదు యుక్తి తనం మీలో వుంది నీ యున్నతలో కా...