PRANJALI PRABHA (Subhashitalu) MALLAPRAGADA

  ద్విపద మెరమెర మెరసేది మేధసు హర్ష జలజల కురిసేది జీవన వర్ష గలగల పారేది గుణముల హర్ష తలతల తాకేది తరంగాల వర్ష కలకల లాడేది కరుణల హర్ష పలపల జారేది పరిమళ వర్ష మిలమిల మెరసేది మానస హర్ష జలజల కురిసేది జగతి వర్ష వెలవెల బోసేది వెలయని హర్ష పలుకుల తడిసేది పరమ వర్ష తళతళ మెరసేది తత్త్వపు హర్ష జలజల కురిసేది జీవన వర్ష భగభగమండేది భాగ్యపు హర్ష నిగనిగ లాడేది నిప్పుల వర్ష వచ్చినా..జనగణ వాక్కుల  హర్ష మచ్చికా.. గుణగణ మానస వర్ష  పెలపెలమంటుండ పిలుపుల హార్ధ కలత తుపానుగ కాలపు వర్ష వెనుకడుగేయక విలువల హర్ష తనువున తాకేడి తపనలా వర్ష వడగళ్ళ వొర్వది వనికేది హర్ష దడ దడ గుండెలో దడమంటూ వర్ష ***** *స్త్రీ హృదయం లో ఆరని జ్వాలా* గుండెలో రేగెనే గుర్తుగా మంట మెండుగా నస్త్రముల్ మేళమై మంట -- కెంజడల్ దాల్చెనో క్ష్వేళకాలంబు మంజులా వాతమే మంచమై మంట -- జీరగా రాత్రిలో+ చీల్చుగా మంట దూరమందెఱ్ఱఁగా ధూమమై మంట -- భగ్న మీకోర్కెలే బద్దలై మంట నగ్నమై రాక్షసానందమై మంట -- శ్వేతవస్త్రమ్ములో చిన్నిగా మంట ఘాతమై యాదలో గాయమై మంట -- క్షాంతి కంపించెనే శాంతిగా మంట కాంతి కన్పించదే గాలమై మంట -- క్షామ మీభూమి దుస్స్వప్న మై ...

     801..గచ్చన్ శరీర విచ్చే దావపి భస్మావ శేషా తామ్1 కర్పూర: సౌరభేణేవ జంతు: ఖ్యాతాను మీయతే11 భావం: కర్పూరం వెలిగి ఆరిపోయినా.. సువాసనలు ఇంకా మిగిలి ఉన్నట్లుగా.. సజ్జనుల శరీరం నాశనమైనా.. వాళ్ళ కీర్తి అన్ని కాలాల్లో అలాగే మిగిలిపోతుంది. ****802..*** మూర్ఖేణ సహ సంయోగో విషాదపి సుదుర్జరః ౹     విజ్ఞేన సహ సంయోగః సుధారససమః స్మృతః ౹౹         మూర్ఖుడుతో సంబంధాలు విషకన్నా ఎక్కువ విషం. సజ్జనులతో సహవాసం సుధ అంటే అమృతంతో సమానం. ***803..*** అధర్మేణైధతే తావత్-తతో భద్రాణి పశ్యతి1 తత: సపత్నాన్ జయతి-సమూలస్తు వినశ్యతి11 భావం: అధర్మంతో వృద్ధి చెందువాడు కొన్నిసార్లు మంచి సుఖములను చవిచూచును. తన శత్రువులనూ గెలుచును. కానీ, చివరకు సమూలంగా నాశనం కావడం తథ్యం. ****804..*** ప్రజ్ఞా నవనవో ల్లేఖశాలినీ ప్రతిభా మతా ౹      తదనుప్రాణనాజీవద్ వర్ణనానిపుణః కవి: ౹౹        నవ్య నవీనముగా చెప్పేంత అర్హత ఉన్న ప్రజ్ఞా శక్తికి ప్రతిభ అని పేరు.అలాగే ఆ ప్రతిభను అనుసరించి జీవం ఉన్నట్టు విషయాలను వర్ణించడములో నైపుణ్యం ఉన్నవాడు కవి *****805..**** సర...

 ****  'నేను సావిత్రి' అన్న దాంట్లో--- ➡ 'సావిత్రి' తో (నామ రూపాలతో) సహవాసం చేస్తే బంధం. ➡ 'నేను' తో సహవాసం చేస్తే మోక్షం. 👉 కెరటం దృష్ట్యా ( నామరూపాల ) మనమందరం అశాశ్వతులం. 👉 సముద్రం దృష్ట్యా (ఆత్మ ) మనమందరం శాశ్వతులం. అమర్:-  సత్యాన్వేషణ చేస్తున్నాను స్వామి... **** సద్గురు:-  సత్యం 'నేను' గా ఉంది;  నేను 'అమర్'గా ఉంది.ప్రపంచమంతా అన్వేషిస్తే ఎలా? : ఏ వస్తువుకు నాశనం (మరణం) అనేది లేదు. అది రూపాంతరం చెందుతుంది. అది ధరించిన మరో రూపాన్ని చూసే శక్తి లేక 'నాశనమయ్యింది' అంటున్నాం.. అంతే. *****  👉 ప్రాపంచిక ఆటలు -  భౌతికంగా, మానసికంగా ఉల్లాసాన్ని ఇస్తాయి. 👉 ఆధ్యాత్మిక ఆటలు -  ఆత్మకు 'అనుభవ జ్ఞానం' అనే ఆనందాన్ని ఇస్తాయి. : ఎంత తినాలో అంతకన్నా ఎక్కువ తింటే ఏ దేవుడు రక్షించలేడు.ఎంత తినాలో అంతకన్నా తక్కువ తింటే ఏ దేవుడు అక్కర లేదు. *****  ఏడు రకాల తత్వాల ప్రార్థనలు:- 1. మూలాధార తత్వం:-  వీరు భౌతిక శరీరం గురించి మాత్రమే ప్రార్థనలు చేస్తారు. (నాకు కొడుకు పుట్టాలి, నేను ఇల్లు కట్టాలి etc) 2. స్వాధిష్టాన తత్వం:-  వీరు భౌతిక పదవుల గురించి ప్రార...

  వచ్చేది పరాభవ. చెప్పేది సుఖీభవ..కప్పేది జయప్రద చెప్పమని విజయీభవ.. ఉండాలి పవిత్రంగా, ఉండాలి నమ్మకంగా, ఉండాలి పటిష్ఠంగా, ఉండాలి శాశ్వతంగా కోపం  చేటుగా , పాపం  వేటుగా , శాపం  మాటుగా ,దీపం  మెర్పుగా  అల్లన అలరించు, మెల్లగ   మురిపించు, అల్లరి   మరిపించు, ఉల్లము   చిగురించు ఉన్నంతలో ఎదుగు, ఉన్నతంగా ఒదుగు, ఉన్నంతగా పొదుగు, ఉన్నతంగా  నిత్యమున్       మనకెందుకు గొడవ,నడవొద్దని నడవ, నీటితోనింపు కడవ పడవప్రయాణం సత్యమున్  ఎంతున్నా కరువు, నీతితో నడువు, తడువుకోకు బరువు అరవుజోలుకు పోకునిత్యమున్  ముందుగవచ్చు ఉషోదయం విందులుచేసె వసంతoఅందముగా ముఖమయం నందనందనం ప్రతినిత్యమున్ పలుకుల తీరం కులుకులు వైనం అలకలు దాహం మలుపుల సత్యమున్ అంగారంలో కాలితే, బంగారానికి తళతళ, సింగారంతో మగువలు నలిగితే కిలకిల. అజ్ఞాన  తిమిరంపై, విజ్ఞాన వీచికలై, సుజ్ఞాన సమరమై శాస్త్రీయప్రజ్ఞత నిత్యమున్  కూతురుతో కుశలతలు కూతురుతో కమనీయతలు కూతురుతో అనుబంధాలు కూతురులో ఆత్మీయతలు తల్లి తండ్రులకు సేవలు  తల్లి తండ్రులతో బాసలు  తల్లి తం...

**** మనసున శాంతిగ శోభయు మనమన బ్రాంతియు కళలగు మానస మేనున్ క్షణమున కాంతియు భవతీ ఋణమున తన్మాయజీవి రుద్రుని తీరున్ సరళ భావం: మనసులో శాంతి ఉంటే జీవితం శోభిస్తుంది. అయితే మనసే మాయలో పడితే భ్రమలు, ఆందోళనలు పెరుగుతాయి. జీవితంలో సుఖం, వెలుగు క్షణికమే. మనిషి ఈ మాయాజీవితంలో ఋణబద్ధుడై, చివరకు రుద్రుని (దైవాన్ని) ఆశ్రయించాల్సిందే. ***** దప్పపు కొమ్మల చాటున వెప్పును భరియింప లేక విశ్రాంతి గొనన్ గప్పున మనుజుడు విసిరిన * రప్పను జూసి బెదిరినవి రామచిలుకలే * [ దప్పము = దట్టమైన,‌ వెప్పు = వేడిమి గప్పున = శీఘ్రంగా, ఆకస్మికముగా ] భావము: వేడిమిని తట్టుకోలేక దట్టమైన చెట్ల కొమ్మల నీడలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న రామచిలుకలు — అప్పుడే ఒక మనిషి అకస్మాత్తుగా రాయి విసరగా, ఆ రాయిని చూసి అవి భయపడి బెదిరిపోయాయి. *** భాషగ పట్టువిడుపుగా  ఘోషను తెలపక పటుత్వ ఘోరము తెలుగున్  రోషము జూపక కదిలెన్  వేషము వేసిన ఫలముల విలువల్ లేవున్  భావం:భాషలో పట్టుదల ఉండాలి గాని, అతిగా ఘోష (ఆర్భాటం, గట్టిగా చెప్పడం) అవసరం లేదు. అలాంటి ఆర్భాట పటుత్వం నిజమైన గొప్పదనం కాదు. అలాగే రోషం (కోపం) చూపకుండా నిశ్శబ్దంగా ...

  * పో * రులధిక మయ్యె పొరుగు రాజ్యములందు * క * లియుగేశ! ప్రజల గరుణ గనుమ * లా * వు గలిగి చెలగు రాజ్యాధికారుల * డు * లుచు మయ్య నీవె జలధిశయన! [ లావు = బలము,‌ చెలగు = దండెత్తు, విజృంభించు, డులుచు = పతనము చేయు, నాశనము చేయు, జలధిశయన = క్షీరసాగరంలో శయనించు వాడు విష్ణువు ] భావము: పొరుగు రాజ్యాలలో యుద్ధాలు పెరిగి ప్రజలు బాధపడుతున్నారు; కాబట్టి ఓ జలధిశయనా! కలియుగనాథా! బలంతో దండెత్తుతున్న రాజ్యాధాకారులను పతనము చేసి ప్రజలపై కరుణ చూపుమయ్యా! పోరు వద్దు మనకు పొరుగు రాజ్యములతో కలసి యుండుటే మేలు కరుణ జూపి లావు రాజ్యముల బలములేని వారిని డులచ వలదు నెప్పుడును విను మోయి సరళ భావం..మనకు పొరుగు దేశాలతో యుద్ధం అవసరం లేదు. కరుణతో, సఖ్యతతో కలసి ఉండటం మంచిది. బలహీనమైన దేశాలను బాధించడం తగదు. ఎప్పుడూ శాంతి మార్గమే అనుసరించాలని ఉపదేశం చెబుతోంది. * ప్రా * ర్థనల సలిపెద భక్తజనావనా! * కా * మితముల దీర్చు కమలనాభ! * ర * మ్యసుగుణ ధామ! ప్రగతి పథము జూపి * ము * దము నొసగు మయ్య పుష్కరాక్ష! భావము:భక్తజనులకు రక్షణ కల్పించి, వారి కోర్కెలను తీర్చు ఓ కమలనాభ! రమ్యమైన సద్గుణములకు నిలయమైన వాడా! కమలముల వంటి సుందర నేత్రముల...