లలిత శృంగారం

 

(8+8/8+6)

చరవాణి : 6281190539అంశము : జల దినోత్సవము

.....................

జలముయె  నిర్జల జాగృతి లేకయు భూమి భర్జనమె భుక్తి కరువు 

జీవోత్పత్తియె నిత్యమూ తరిగి జీవి నిర్జనమె నియత కరువు 

చందమామగను చలనలో జలము వెదికేరు వునికి వినయ కరువు 

భూమి పొరలలొ బుగ బుగ లెన్నియొ భూగర్భ జలము సుఖము కరువు 

నిలువగ చేసిన నిజము నన్నునే విలువ పోవగా పెంచె కరువు 

ధనిక పేద యణ ధరణి కి లేదులె దాన ధర్మమగు ధ్యాస కరువు 

గుంత తవ్వజల గుప్త నిధులు గా గొంతులకు దారి గొప్ప కరువు 

హరిని వేడగా హాయిగా రండి హరితమును పెంచ హాయి కరువు 

గుడి తిరిగి మునిగె గుండ్రము జలమగు గుండమున నేను గుర్తు కరువు 

సుడులు తిరుగుతూ సూత్ర ధారి జలము సునామిగ నేను సుఖము కరువు 

తడియారి పోక తపనలు పెంచా మడిలోన నేను మంట కరువు

పొలములో నేను ప్రోద్బల జలమగు పొడిబారి పోక పోరు కరువు 

నాగేటి సాళ్ళు నమ్మక జలములు నర్తిస్తు నేను నమ్మ కరువు 

వాగు వరదలై వరుసమార్చ జలము వాహినిగ నేను వాక్కు కరువు 

సాగు నీరు మది సాహు యను జలము తాగు నీరు మది త్రాగు కరువు 

తల్లాడి మనిషి తన్మాయ జలము కళ్ళ ల్లొ నేను కంట కరువు 

తాగు తూ మనిషి తప్పు ఒప్పు లగు తాటి కల్లునన తప్ప కరువు 

కాపాడు చుండ కనులు కొన్నేళ్ళు  కడవల్ల నేను ఖర్చు కరువు 

కాపాడు చుండ కన్నీరు జలము కళ్లల్ల నేను కాన కరువు 

చేర దీసిన మది చిత్త బతుకు వారి చెరువుల్లొ నేను చినుకు కరువు 

ధారపోసినా ధరిత్రి ధర్మమే ధర్మములొ నేను ధనము కరువు 

పార బోసినను పాకు చుండ జలము పాపంగ నేను పదము కరువు 

నేను లేనిదన నీడలే యెందు? యెందైనజలము  నేను కరువు

సరళ భావం (జల దినోత్సవ గీతం):

ఈ కవిత మొత్తం నీటి విలువను, దాని కొరత వల్ల కలిగే ప్రమాదాలను గుర్తు చేస్తుంది.

నీటి పట్ల జాగ్రత్త లేకపోతే భూమి ఎండిపోతుంది, ఆహారం కూడా కరువవుతుంది.

నీరు తగ్గిపోతే జీవుల ఉనికి itself ప్రమాదంలో పడుతుంది.

మనుషులు చంద్రుడిపై నీటిని వెతుకుతున్నారు కానీ భూమిపైనే ఉన్న నీటి విలువను మర్చిపోతున్నారు.

భూగర్భ జలాలు కూడా తగ్గిపోతూ భవిష్యత్తులో పెద్ద కష్టాలు వస్తాయని హెచ్చరిస్తున్నారు.

ధనికుడైనా, పేదవాడైనా నీరు అందరికీ సమానంగా అవసరం — కానీ దానిని కాపాడే ధర్మం మాత్రం తగ్గిపోతోంది.

చెరువులు, వాగులు, నదులు అన్నీ క్రమంగా ఎండిపోతూ నీటి కొరత పెరుగుతోంది.

వ్యవసాయం, తాగునీరు, జీవనం — అన్నీ నీటిపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి.

నీరు లేకపోతే కన్నీళ్లు కూడా రావు అన్నంత దుస్థితి వస్తుంది.

నీరు పవిత్రమైనది; దాన్ని వృథా చేయడం పాపంతో సమానం.

“నేను లేకపోతే ఏదీ లేదు” అని నీరు మనిషికి హెచ్చరిస్తోంది.

*నీరు జీవనాధారం. దానిని కాపాడకపోతే భవిష్యత్తు కరువుతో నిండిపోతుంది*.

*కాబట్టి ప్రతి ఒక్కరూ నీటిని సంరక్షించడం తమ బాధ్యతగా భావించాలి*. 💧

ఎవరి బంధమా.. ఎవరి ధన్యతాఎవరి పైకమూ..యేమి చెప్ప
అవధాన పలుకు..అవసర గుణమూ నవియె పలుకుగా..ననుట నిజము
సరళ భావం:
ఎవరి బంధం, ఎవరి అదృష్టం అనేది ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది — దానిపై నిర్ణయంగా ఏమీ చెప్పలేం.
అలాగే, ఎవరి స్థాయి గురించి కూడా తేల్చడం కష్టం.
*కాబట్టి, మాట్లాడేటప్పుడు జాగ్రత్తగా, అవసరానికి తగ్గట్టు, మృదువుగా మాట్లాడటం మంచిది — ఇదే నిజం*.
******
అమ్మలక్కకళ యాలి మోము కథనెమ్మదిన్ కలలు కోప మంత
బొమ్మగా నిలువబుద్ధి మంతు కళల్లమ్మగున్ గదయె లాలికథలు
🔹 సరళ భావం:
అమ్మల ప్రేమ, వారి మృదువైన ముఖం, చెప్పే కథలు
మనసుకు నెమ్మదిని ఇచ్చి, కలల్ని, కోపాన్ని కూడా శాంతింపజేస్తాయి.
ఆ మాటలు, ఆ జ్ఞాపకాలు బొమ్మలలా మనసులో నిలిచిపోతాయి.
అమ్మ చెప్పే లాలికథలు పిల్లల బుద్ధిని పెంచి, ప్రేమతో నింపుతాయి.
*అమ్మ ప్రేమ, లాలికథలు — మనసుకు శాంతి, బుద్ధికి వికాసం ఇచ్చే అమూల్యమైన వరం*.
******
కవన మాలికలు కల్పనా కళలు కవిరాజు కథలు కావ్యధార
యందాల పలుకు  హాయిగా తెల్పు బసరించు ఘనము భాగ్య చరిత
మదిలోన మెరయు మధురస భావము రచియించు నతడు రమ్యము గను
కమ్మని కవితను కమనీయ మగుటె జనుల వినిపించు జాతికీర్తి

రచన శాశ్వతము  రమ్యమై నిల్చు మాసిపోని కళ మహిని వెలిగె
విమల యశముగా విజ్ఞాన దీప్తి కవనయజ్ఞమది కాంతి మయము
🔹 సరళ భావం:
కవితలు కల్పనతో పుట్టే అందమైన కళలు.
మహాకవుల కథలు కావ్యంగా ప్రవహిస్తాయి.
అందమైన మాటలతో హాయిగా భావాలను తెలియజేస్తాయి.
అవి గొప్ప భాగ్యమైన జీవిత కథలను చూపిస్తాయి.
మనసులో మెరిసే మధుర భావాలను కవి అందంగా రచిస్తాడు.
అలాంటి కవితలు ప్రజలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చి, జాతికి కీర్తిని తెస్తాయి.
కవిత్వం శాశ్వతంగా నిలుస్తుంది — అది ఎప్పటికీ మాసిపోదు.
అది లోకాన్ని వెలిగించే కళ.
పవిత్రమైన కీర్తి, జ్ఞానప్రకాశం కలిగినది.
కవిత్వం ఒక యజ్ఞంలా — వెలుగునిచ్చే పవిత్ర కర్తవ్యము.
*కవిత్వం అనేది కల్పన, భావం, జ్ఞానం కలిసిన శాశ్వత కళ — అది జాతిని వెలిగించే మహా యజ్ఞం*.
*****
భాష మాతృ మూర్తిగా భాగ్య సంపదే స్నేహ తత్వ ఫల సేతు వదియు
దాహమగు భాష ధరిణి తృప్తియది దేహ ధన్యతయె దీక్ష యదియు
🔹 సరళ భావం:
భాష తల్లిలాంటి మూర్తి — అది మనకు గొప్ప భాగ్యసంపద.
స్నేహభావాన్ని కలిపే వంతెనలా భాష పనిచేస్తుంది.
దాహాన్ని తీర్చే నీటిలా, భాష మన హృదయానికి తృప్తినిస్తుంది.
దేహానికి ధన్యత ఇచ్చే దీక్షలాంటిదే భాష.
*భాష తల్లి, వంతెన, తృప్తి, దీక్ష — మన జీవితానికి ఆధారమైన అమూల్య సంపద*.
******
జనకజ యె మది జానకి రాముని వినయ విధేయత విద్య గాంచి
యానతి తీరుగ యాసయ మాలను ధనువువిరిచినా ధారునికి దండ
🔹 సరళ భావం:
జనకుని కుమార్తె జానకి వంటి పవిత్రతను మనసులో ధరించాలి.
రాముని వినయం, విధేయత వంటి గుణాలను నేర్చుకోవాలి.
ఆ వినయంతో కోరికలను తగ్గించుకుంటూ జీవించాలి.
శివధనుస్సును విరిచిన మహావీరుడైన రామునికి నమస్కరించాలి.
*జానకి పవిత్రత, రాముని వినయం — ఇవే మన జీవనానికి ఆదర్శాలు*.
******
*మం* గళ మయమౌ మహిమ నీడగౌ *చి* నుకుల జీవన చిత్త మాయ
*నీ* రుగాలిగను నిత్య యగ్ని సకు *ళ్ళు* ను మార్చ బుద్ధి లయలు తీరు
🔹 సరళ భావం:
మంగళమయమైన మహిమ నీడలాగా మనతో ఉంటుంది.
చినుకుల్లాంటి జీవితం మనసులో మాయను సృష్టిస్తుంది.
నీరు, గాలి, అగ్ని వంటి ప్రకృతి తత్త్వాలు నిత్యం మారుతూనే ఉంటాయి.
అలాగే మన బుద్ధి, భావాలు కూడా మారుతూ తమ స్వరూపాన్ని పొందుతాయి.
*ప్రకృతి లాగా జీవితం, మనసు కూడా మార్పులతోనే నడుస్తాయి — ఆ మార్పులోనే సత్యం దాగి ఉంది*.
******

అంతస్తు లెక్క ఆశయం దిక్కు అభివృద్ధి మొక్క ఆశ హక్కు. 

ఆస్తిపాస్తులను అక్షర కళలను అదియు నేర్వకళ ఆది హక్కు..

విషయం తెలివిగ విద్యలు నెరగాపదవులు పొందా పదనిసల హక్కు.. 

పది మందిహాయి పలువురిలొ కళలునిత్యo హోదా నియమ హక్కు.. 

 నాయకత్వం నమ్మ వహించాప్రశ్నించాలన ప్రభల హక్కు

సుడి గుండము:-

కర్మచే   ఫలము కాలo అలలగు ఫలముచె   భోగము పదము తీరు 

భోగము   వాసన భుక్తి మలుపులగు వాసనచె    జన్మ వాక్కు కర్మ 

జన్మచే    కర్మ జయము తపముగా కర్మచే    ఫలము గమ్య కళలు 

ఈ సుడిగుండంబు ఇచ్ఛ మార్గమున్ ఏకైక మార్గ ఎరుక ఆత్మ 

 

.