లలిత శృంగారం

 

*ప్రేమతత్త్వం*

001: శ్వాస యాడని తీరగు సాగు కొరకు
ఆశ యడియాస గామార నామె కొరకు
మూస యనునది తెలపని ముద్దు కొరకు
ధ్యాస నిరతము ప్రేమకు దాత కొరకు

భావం:
జీవితం కొనసాగడానికి శ్వాస ఎంత అవసరమో, అలాగే ఆశ కూడా మనిషిని ముందుకు నడిపిస్తుంది. ఆ ఆశ కొన్నిసార్లు అత్యాశగా మారి ప్రియమైన వ్యక్తిని పొందాలనే కోరికగా రూపాంతరం చెందుతుంది. హృదయంలో దాగి ఉన్న మధురమైన ప్రేమను మాటలతో పూర్తిగా వ్యక్తం చేయలేము. అందుకే మనసు ఎల్లప్పుడూ ప్రియుడి/ప్రియురాలి ధ్యాసలోనే నిలిచి, ప్రేమను పంచే ఆ దాత కోసం నిరంతరం తపిస్తూ ఉంటుంది.
******
002: సన్ని పాతము తీరుగా జాతి నైతి
మన్నిక మగువ మనుగడ మనసు నైతి
కొన్ని కోర్కెలు తీరున గొప్ప పోతి
అన్ని వైపుల గాలించి యలసీ పోతి

భావం:
సన్నిపాత రోగంలా గందరగోళమైన పరిస్థితులు సమాజంలో ఏర్పడినప్పుడు జాతి నైతిక విలువలు దెబ్బతింటాయి. స్థిరత్వం, మన్నిక, మనుగడ అన్నవి మనసు యొక్క సద్గుణాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. మనిషి కొన్ని కోరికలు నెరవేరినా ఇంకా గొప్పదేదో కావాలని ఆశపడుతూనే ఉంటాడు. అలా అన్ని వైపులా వెతుకుతూ, మరిన్ని ఆశల వెంట పరుగెత్తుతూ చివరికి అలసటకు గురవుతాడు.
*****
003..చక్కనైన చూపులు కల చెంత గదిన
ఒక్క మాటజెప్పక దుఃఖ మున్న గదిన
చిక్క లేదామె జాడ నా చిన్న గదిన
మొక్క పెంచగలముబుద్ది మోత గదిన

భావం:
అందమైన చూపులతో హృదయాన్ని ఆకట్టుకున్న ప్రియురాలు దగ్గరలోనే ఉన్నా, ఒక్క మాట కూడా చెప్పకపోవడంతో మనసులో దుఃఖం నెలకొంటుంది. ఆమె జాడ కూడా దొరకకపోవడంతో చిన్న గదే వెలితితో నిండిపోతుంది. అయితే మొక్కను ప్రేమగా పెంచినట్లు, సహనం మరియు సత్బుద్ధితో మనసులోని ప్రేమను కూడా పోషించుకోవచ్చనే సూచన ఇందులో కనిపిస్తుంది.
****

004..వాదులాటలు వద్దని వాస మంటి
చేదు బ్రతుకున్నదియనినా చిత్త మంటి
కాదు యన్నను ప్రేమకు కాచి యుంటి
నీదు సౌధంబు ముంగిట నిలిచి యుంటి

భావం:
వాదోపవాదాలు, కలహాలు వద్దని మనసు చెబుతోంది. జీవితంలో చేదు అనుభవాలు ఉన్నాయని తెలిసినా, హృదయం ప్రేమను విడిచిపెట్టలేక దానికోసమే ఎదురుచూస్తోంది. ప్రేమ సాధ్యం కాదని ఎవరైనా చెప్పినా, ఆ ప్రేమ ఫలిస్తుందనే ఆశతో మనసు కాచుకొని ఉంటుంది. అందుకే ప్రియమైన వ్యక్తి ఇంటి ముంగిట నిలిచి, ఆమె కరుణా చూపు లేదా ఆహ్వానం కోసం నిరీక్షిస్తూ ఉంటుంది.
****

005..కామమనునది కానిది కాంచ తోడ
సామ దాన భేదము ప్రేమ సాధు తోడ
ప్రేమ పుట్టగా మధ్యన ప్రీతి తోడ
ఆమె నీయిoట కలదన్న ఆశ తోడ

భావం:
ఇది కేవలం కామవాంఛ కాదు; ప్రియురాలిని పొందాలనే సహజమైన ఆకాంక్షతో కూడిన ప్రేమ. ప్రేమను సాధించడంలో సామ, దాన, భేద వంటి ఉపాయాల కంటే సౌమ్యత, సత్స్వభావం, నిజాయితీ ముఖ్యమైనవి. ప్రేమ పుట్టినప్పుడు దానితో పాటు ప్రీతి, అనురాగం, ఆప్యాయత కూడా సహజంగానే కలుగుతాయి. అంతేకాక, ఒకరోజు ఆమె తన జీవితంలో భాగమవుతుందనే మధురమైన ఆశ హృదయంలో నిలిచి ఉంటుంది.
****
006..గళము విప్పవు మనసుగా గాంచ వైపు
వలను వేశావు చిక్కిన వాంఛ వైపు
కలను నెరవేర్చదలచి కాంతి వైపు
తలను పైకెత్తి చూచెద తమరి వైపు

భావం:
ప్రియురాలి వైపు మనసు ఆకర్షితమైనప్పటికీ, తన భావాలను గళం విప్పి చెప్పలేక ప్రేమికుడు మౌనంగా ఉంటాడు. ఆమె వేసిన ప్రేమ వలలో చిక్కుకున్న వాంఛ అతనిని నిరంతరం ఆమె గురించే ఆలోచింపజేస్తుంది. తన కలలను సాకారం చేసుకోవాలనే ఆశతో, ఆమె సౌందర్య కాంతి వైపు అడుగులు వేస్తాడు. చివరకు ఆశాభావంతో తలను పైకెత్తి, తనను కరుణగా చూడమని ఆమె వైపే చూపులు సారిస్తాడు.
****
007..కణము కదలిక విలువలు గాంచ నైతి
తణువు తత్త్వము తీర్చక తప్పు నైతి
చనువు చూపించు చోటన చలువ నైతి
కనులు నీటితో నిండగా కాన నైతి

భావం:
జీవితంలో ప్రతి క్షణం (కణము) కదలికకు ఒక విలువ ఉందని గ్రహించినప్పుడే దాని సార్థకత తెలుస్తుంది. శరీర తత్త్వాన్ని, జీవిత పరమార్థాన్ని అర్థం చేసుకోకపోతే అది ఒక తప్పిదంగా మిగులుతుంది. ఆప్యాయత, చనువు చూపే చోటే నిజమైన చలువ, మాధుర్యం, ఆనందం ఉంటాయి. అయితే వియోగం లేదా బాధ కారణంగా కనులు నీటితో నిండిపోయినప్పుడు ఆ చలువ కూడా కనిపించదు.
****
008..ఎన్నటికి మరువగలేను యేది ననుచు
కన్నులు కలయు తీరుగా గాంచ మనుచు
పన్నిన వలలో చిక్కితి పాశమనుచు
అన్ని కోల్పోయి నిను జూడ యలమ టించు

భావం:
“నిన్ను మరచిపోవడం నాకు ఎన్నటికీ సాధ్యం కాదు” అని మనసు నిరంతరం తలచుకుంటోంది. ఒకసారి అయినా నీ కన్నులతో నా కన్నులు కలిసే సందర్భం కోసం ఎదురుచూస్తోంది. ప్రేమ అనే వలలో చిక్కుకుని, ఆ అనుబంధ పాశానికి బందీ అయ్యానని భావిస్తోంది. ఆ ప్రేమలో తన ప్రశాంతత, గర్వం, స్వేచ్ఛ అన్నీ కోల్పోయినా, నిన్ను ఒక్కసారి చూడాలనే తపన మాత్రం తగ్గలేదు. అందుకే నీ దర్శనం కోసం హృదయం అలమటిస్తూ, ఆరాటపడుతూ ఉంది.
***

009..నీదు భక్తిని కాపాడు నియము గాను
స్పర్శ సుఖములు నందించు సమము గాను
దేహ తాపము దీర్చుము దివ్వె గాను
దాహతృప్తియు గాంచుము దాత గాను

భావం:
ఓ దాతా! నీ భక్తిని నియమబద్ధంగా కాపాడుతూ జీవించాలి. సమభావంతో అందరినీ చూసి, స్పర్శలాంటి సాన్నిహిత్య సుఖాలను పంచాలి. చీకటిని తొలగించే దివ్వెలా దేహ తాపాలను, కష్టాలను నివారించాలి. దాహంతో ఉన్నవారికి నీరు అందించి వారి తృప్తికి కారణమయ్యే దాతృత్వ గుణాన్ని అలవరచుకోవాలి
****

010..మమ్ము వీడిన వానిని మాకు జేర్చి
కుమ్ములాటగా జీవన కూడు జేర్చి
దమ్ము జూపగల మగువ దరిని జేర్చి
ముమ్మరంబునా హృదయము ముందు జే ర్చె

భావం:
మమ్మల్ని విడిచి దూరమైన ఆ వ్యక్తిని మళ్లీ మా దగ్గరకు చేర్చాలని హృదయం కోరుతోంది. జీవితంలో ఏర్పడిన కలహాలు, కుమ్ములాటలు తొలగిపోయి, అందరూ కలిసి సుఖంగా జీవించే పరిస్థితి రావాలని ఆశిస్తోంది. ధైర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం కలిగిన ఆ మగువను తన దరిచేరాలని కోరుతూ, ఆమెను హృదయపూర్వకంగా స్వాగతించేందుకు మనసు ఆత్రుతగా ముందుకు సాగుతోంది.
****
011 నిత్య ప్రేమకు ముక్తులు నిష్ఠ తోడ
సామగానము జేయగా స్వామి మురిసి
గొంతు కలుపుచు తానును కూడి పాడ
సమర సుఖదుఃఖ కలయిక సాదు నోడ

భావం:
నిత్యమైన ప్రేమకు నిష్ఠ తోడైతే రెండు హృదయాలు ఒకటవుతాయి. ఒకరు ప్రేమతో గానం చేస్తే, మరొకరు మురిసి గొంతు కలిపి అదే భావాన్ని పంచుకుంటారు. జీవితంలోని సమరాలు, సుఖదుఃఖాలు ఎదురైనా పరస్పర ప్రేమతో వాటిని కలిసి ఎదుర్కోవడమే నిజమైన సుఖం.
****
012..అలసి కస్టము తెలపక ఆట యగును
కలసి గాంచినంతబలుకు కాల మగును
తెలిసి తెలపక తప్పులు తిప్పలగును
తెలియక జరుగు తప్పులు దిద్ద నగును

భావసారం
జీవితంలో కలిసి ఉండటం, పరస్పరం అర్థం చేసుకోవడం, తప్పులను నిజాయితీగా చెప్పుకోవడం ఎంతో ముఖ్యం. తెలియక చేసిన తప్పును సరిదిద్దుకోవచ్చు; కానీ తెలిసి కూడా చెప్పకుండా దాచిన తప్పు సమస్యలను పెంచుతుంది. అందుకే ప్రేమలోనైనా, జీవితంలోనైనా నిజాయితీతో చెప్పుకోవడం, పరస్పరం సరిదిద్దుకోవడం అవసరం.
****

013..ఎద్ది కర్మ సంన్యాసమో యద్ది యేది
కామ్య సంకల్ప విముఖుడు గాక యేల
కర్మ యోగమ్ము ప్రేమగా గాంచు టేల
శర్మ వాక్య మదియుగాంచ శాంతి యేల

భావసారం
కర్మలను విడిచిపెట్టడం సన్యాసం కాదు; కర్మఫలాపేక్షను విడిచిపెట్టి, ప్రేమతో కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించడమే నిజమైన కర్మయోగం. కోరికల బంధం తొలగినప్పుడు మనసుకు శాంతి లభిస్తుంది.
****
014..మహినిమానవభావమే మార్పుజేసె
విహితరీతులజూపగా విద్య లన్ని
స్పృహను పెంచెడు లీలలె స్ఫూర్తి గాను
నహముబాసిన వారికే నమ్మ బలుకు

భావం..సరైన మార్గాలను చూపించే విద్యలు మనిషికి జీవన విధానాన్ని నేర్పుతాయి.జీవితంలోని అనుభవాలు, సంఘటనలు మనలో అవగాహనను పెంచి స్ఫూర్తిని కలిగిస్తాయి.
అహంకారాన్ని విడిచినవారికే నిజమైన నమ్మకం, మంచితనం, స్థిరమైన జీవన విలువలు కలుగుతాయి.
****
015..ధర్మ రక్షణకొరకగు ధరణి దీక్ష
సమసమాజసేవలుగాను సమయ దీక్ష
సర్వసమ్మేళన బలుకు సహన దీక్ష
విశ్వమాత విజయ వాంఛ విద్య దీక్ష
భావం
భూమిపై ధర్మం నిలిచి, న్యాయం కాపాడబడేలా కృషి చేయడం ధరణిపై మన బాధ్యత
సమాజంలోని అందరికీ సమాన అవకాశాలు, సేవలు అందేలా సమయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలి.
అందరినీ కలుపుకొని ముందుకు సాగడానికి సహనం, పరస్పర గౌరవం అవసరం.
విశ్వమాతకు కీర్తి, మానవ సమాజానికి అభివృద్ధి కలగాలంటే విద్యాభివృద్ధిపై దీక్షతో పనిచేయాలి.
****
016..ముచ్చటైనవిధి విభూతి రూపములను
తేటతెల్లముగనునేను తెలుపు చుంటి
యరయ నామనసు విభూతి కంతమనను
నిత్య మల్లాప్రగడ తత్వ గీత బలుకు

భావం....నాకు అనిపించిన భావాలను, నేను గ్రహించిన విషయాలను స్పష్టంగా చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాను.నా మనసులో ఉద్భవించే భావాలు, ఆలోచనలే నాకు ఒక ప్రత్యేకమైన విభూతిగా అనిపిస్తున్నాయి.అలా నా అంతరంగంలో పుట్టే తాత్త్విక భావాలను నిరంతరం **“మల్లాప్రగడ తత్వగీత”**గా పలుకుతున్నాను.
****
017..సీస పద్యము

నగలులేవును నాకు నగుబాటు నీకు
మనువుకేగను లేను మనసు మగడ
తణువు తహతహలు తపనలు పిలుపుయే
గుణము గాంచగలుగు గుర్తు మగడ
నియతికి బానిస నిజము గాంచగలుగు
తానుకర్తగ నున్న తపము మగడ
తరుణి కోరికలన్ని ధరి చేర్చ హారము
దయతోను కొనిరమ్ము దండి మగుడ

గీ
ఆశ అడియాశ కానీకు మానసంబు
పాశ మనసుగా కోరిక పాఠనంబు
దేశ కాల నిధిగనునే దీక్ష నంబు
దయగను మనసు పంచుము దండి మగడ

ఒక తరుణి తన మగడను (భర్తను/ప్రియుడిని) ప్రేమతో కోరుకుంటూ తన మనసులోని కోరికలను, తపనలను చెబుతోంది.
నాకు నగలు లేకపోయినా నాకు బాధ లేదు; కానీ అవి నీకు నవ్వులపాలు కాకూడదు.
నిన్ను వివాహం చేసుకోవాలని మనసులో కోరిక ఉంది; నా శరీరం, మనసు నీకోసం తహతహలాడుతున్నాయి.
నా గుణాలను గుర్తించి, నా మనసును అర్థం చేసుకోవాలని కోరుతున్నాను.
విధి ఎలా నడిపించినా, మన జీవితానికి మనమే కర్తలమనే భావంతో ధైర్యంగా ఉండాలి.
నా కోరికలన్నింటినీ నెరవేర్చి, వాటిని ప్రేమ అనే హారంలా ధరింపజేయాలని కోరుతున్నాను.
నా మీద దయతో, ప్రేమతో ఉండి, నా మనసును నీ మనసుతో పంచుకోవాలని వేడుకుంటున్నాను
*****
018..ఎదుట నిలిచెను నీదూత యింపు గాను
ముదురుతున్నవాక్యము తీరు ముంపుగాను
చెదరిపోవు జీవనగమ్య చిత్తు గాను
బెదిరిపోవు బ్రతుకునెంచ భీ తిగాను

సరళ భావం
ఎదుటకు వచ్చిన నీ దూత ఏదో సందేశాన్ని తీసుకువచ్చినట్లుగా అనిపిస్తోంది. అతని మాటలు క్రమంగా గంభీరంగా, ఆందోళన కలిగించేలా మారుతున్నాయి. ఆ మాటల ప్రభావంతో జీవితం ఏ దిశగా సాగాలో తెలియక మనసు కలత చెందుతోంది. బ్రతుకులో ఎదురయ్యే అనిశ్చితిని తలచుకొని భయం కూడా కలుగుతోంది.
*****
019..తెరచి తలుపులు చూసితి తెంపు జేసి
మరచిపోలేని దృశ్యము మంచి జేసి
అరచిణా అర్థమవనిదె యాత్ర జేసి
కురచి భావము యెందుకు ఖర్చు జేసి

సరళ భావం
తలుపులు తెరిచి చూస్తే, ఎదురైన దృశ్యం మనసును కదిలించింది. ఆ దృశ్యం ఎప్పటికీ మరచిపోలేనిదిగా నిలిచిపోయింది. జరిగిన సంఘటనకు అసలు అర్థం ఏమిటో పూర్తిగా తెలియకపోయినా, దానిని ఒక అనుభవంగా తీసుకొని ముందుకు సాగాలి. చిన్నచిన్న విషయాలకు మన భావాలను, మనశ్శక్తిని అనవసరంగా ఖర్చు చేయడం ఎందుకు?
****
020..కారు చీకట్లు రేయిని కప్పి వేసి
మారు మాట లేని విధము మార్పు చేసి
చేరువగువిద్యలున్నను చింత చేసి
వేరులాగ పుడమినందు వింత చేసి

సరళ భావం
కారుచీకట్లు రాత్రిని పూర్తిగా కప్పివేసినట్లుగా, జీవితంలో కూడా కొన్ని సందర్భాలు చీకటిని నింపుతాయి. మార్పు తప్పదనే పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడు పాత మాటలు, పాత విధానాలు మారిపోతాయి. విద్య, జ్ఞానం, అవకాశాలు దగ్గరలోనే ఉన్నా, చింత మనిషిని వెనక్కి లాగుతుంది. అలా ప్రతి మనిషి తనదైన మార్గంలో, ఈ పుడమిపై ఒక ప్రత్యేకమైన జీవనాన్ని సాగిస్తాడు.
******
021..గడప కావన తెచ్చిన కబురు తొడ
మడమ తిప్పిన మాటల మనసుతోడ
నడమనున్న మదిఘనమే నమ్మతోడ
పడవతీరుగాలి గమన బలువు తోడ

సరళ భావం
గడప దాటి వచ్చిన కబురు మనసును కదిలిస్తుంది. మాటలు ఒక విధంగా చెప్పి, మళ్లీ మాట మార్చడం మనసుకు బాధ కలిగిస్తుంది. అయినప్పటికీ హృదయంలోని నమ్మకం, ధైర్యం నిలిచే ఉంటాయి. పడవను గాలి తన దిశలో నడిపించినట్లుగా, జీవితం కూడా పరిస్థితుల ప్రభావంతో ముందుకు సాగుతుంది.
****
022..పూజ లన్నిజేయ పుడమి తృప్తిగ గాంచ
జాలి గుండె కలిగి జాతరగుట
ఫలము కోరకుండ బంధ మనసుగాను
లలిత హృదయమగుట లహరి తీరు

సరళ భావం
భక్తితో చేసే పూజలు, సేవలు పుడమికి మరియు మనసుకు తృప్తిని కలిగిస్తాయి. జాలి, దయ కలిగిన హృదయం కలిగి అందరితో ఆప్యాయంగా మెలగాలి. ప్రతిఫలం ఆశించకుండా బంధాలను ప్రేమతో కాపాడాలి. అలాంటి సున్నితమైన, అందమైన హృదయం జీవితాన్ని ఆనందపు తరంగంలా మార్చుతుంది.
****
023..నాదు శక్తిలంతయు విద్య నన్మదలతు
వారి ప్రాణములనుజూడ వారికర్మ
లన్నిగూడ నాకెమనసు యంకితమగు
లన్ని చెప్పుకొనుచు మగువ నానతిగను

023. సరళ భావం
నా శక్తి, సామర్థ్యం, విద్య—ఇవన్నీ మంచి పనులకు ఉపయోగపడాలని కోరుకుంటున్నాను. ఇతరుల జీవితాలను, వారి కర్మలను, వారి కష్టసుఖాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాను. నా మనసును పూర్తిగా మంచి కార్యాలకు అంకితం చేస్తాను. నా మనసులోని విషయాలన్నింటినీ ఆ మగువతో/ప్రియమైన వ్యక్తితో స్వేచ్ఛగా పంచుకుంటాను.
****
024..మనిషి నవ్వడానికి ఖర్చు మనసు లేదు
మనసు నవ్వడానికి లోటు మార్గ మవదు
తనువునా నవ్వు పంచితే తపన చెడదు ..
కాల నవ్వుతో దూరంబు గళ మెరగదు..!
                                        .024. సరళ భావం
నవ్వడానికి డబ్బు అవసరం లేదు; మనసుంటే చాలు
మనసులో ఆనందం ఉంటే ఎలాంటి లోటు, కష్టం కూడా దానికి అడ్డంకి కాదు.
మన ముఖంలోని చిరునవ్వును ఇతరులతో పంచుకుంటే మనలోని బాధ, ఆందోళన కూడా తగ్గుతాయి.
కాలం మారినా, దూరాలు పెరిగినా, చిరునవ్వుతో కూడిన ఆప్యాయత ఉంటే మన మధ్య అనుబంధం దూరం కాదు.
****
025.పదవి కొరకు మంచి పలుకు ప్రజల ముందు
గద్దె నెక్కాక నీవోటు గాంచ లేదు
ననుచు జాలిచూపుగనౌను నమ్మ బలుకు
ఎప్పుడింతరాజసముగా యెదను తట్టు

సరళ భావం
పదవి పొందాలని కోరుకునే సమయంలో నాయకుడు ప్రజల ముందుకు వచ్చి మధురమైన మాటలు మాట్లాడుతాడు. కానీ పదవిలోకి వచ్చిన తరువాత, “నీ ఓటు వల్లనే నేను గెలిచాను” అనే కృతజ్ఞత కూడా లేకుండా ప్రజలను పట్టించుకోడు.
తర్వాత అవసరం వచ్చినప్పుడు మాత్రం జాలి చూపుతున్నట్టు నటిస్తూ, నమ్మేలా మాటలు చెబుతాడు. ఇలా ప్రజలను మభ్యపెట్టే రాజసం, అధికార గర్వం ఇంకెంతకాలం కొనసాగుతుంది? అని కవి ప్రశ్నిస్తున్నారు.
***[

026..ప్రతిదినమ్ము నిన్ను ప్రేమ ప్రభలగాను

భాగ్యసంపద తీరుగా భావనగను

కలుషమనునది ఎరుగని కలిమయమున

రహితిగ గలగ మహితయై రమ్యచరిత

భావం:

ప్రతిదినమూ నిన్ను ప్రేమతో స్మరిస్తూ, నీ అనుగ్రహాన్నే భాగ్యసంపదగా భావిస్తూ, కలుషమైన ఆలోచనలకు తావివ్వకుండా, నిర్మలమైన జీవనంతో మహితమైన రమ్యచరితగా నిలవాలనే ఆకాంక్ష ఈ పద్యంలో ఉంది.

027.

చింతలేల నీకుగమన చిత్తమందు

చింతలున్న నోర్చుసతము చిత్తమందు

చింతలంత కొంతవరకు పిదప సుఖమే

చింతవీడ కలుగు శాంతి నీకు నాకు

భావం:

మనసులో చింతలు ఎందుకు పెట్టుకోవాలి? చింతలు వచ్చినా కొంతకాలం ఓర్పుతో భరించాలి. కాలక్రమంలో ఆ చింతలు తొలగి సుఖం కలుగుతుంది. చివరకు చింతను విడిచిన మనసుకే నిజమైన శాంతి లభిస్తుంది—అది నీకైనా, నాకైనా ఒకటే.

028.

పూజ సలిపి ప్రేమగా నీకు మ్రొక్కుచుంటి

జాలి చూపుమా నామది చలనమందు

ఫలము లిచ్చి ప్రీతిని బ్రోచు కలియువాణి

లలిత హృదయ మానస మంజరిగను రాణి

భావం:

ప్రేమతో పూజలు చేసి నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. నా మనసు చంచలమైన వేళ నాపై దయ చూపుము. కోరిన ఫలములను ప్రసాదించి, ప్రేమతో నన్ను కాపాడే తల్లీ! లలితమైన హృదయంతో, మానసిక మాధుర్యంతో వెలసే రాణివై నన్ను అనుగ్రహించుము

029. విజయ పరిచయా — న న త య — 8

029. విజయ పరిచయా

పలుకుల కళ శోభల్ ప్రభలాయే

తలపుల కళ దాహ తాపమాయే

పిలుపుల కళ మోహ క్రియలాయే

వలపుల వల ప్రేమావతి దేవీభావం:

పలుకులలో కళ, శోభ, ప్రభలు వెలుగుతాయి; తలపులలోని దాహతాపాలు తొలగిపోతాయి. నీ పిలుపులో మోహాన్ని తొలగించే శక్తి ఉంది. ప్రేమ అనే వలతో భక్తులను ఆకర్షించే ప్రేమావతి దేవిని స్తుతిస్తున్న భావం.

030. వితాన — జమ గగయ — యతి లేదు

జయమ్ము పొందే మార్గమ్మే నీచెంత

భయమ్ము తీరే మోహమ్మే నీచెంత

నయమ్ము అయ్యే రోగమ్మే నీచెంత

ప్రియమ్ము సంతృప్తే దేవీ సంతృప్తిభావం:

దేవీ సన్నిధిలోనే విజయానికి మార్గం లభిస్తుంది; భయాలు తొలగుతాయి. మోహం తొలగి నయమైన జీవనమార్గం ఏర్పడుతుంది. చివరకు మనసుకు ప్రియమైన సంతృప్తియే దేవీ ప్రసాదించిన నిజమైన సంతృప్తి అని భావం.*